۵۳

. اعیانی‌سازی: روند مرمت و نوسازی در بافت‌های ارزشمند مراکز شهری برای طبقات مرفه‌تر در اروپا .

مرمت و بازسازی محله‌های تاریخی، یکی از اولین راه‌های حفاظت از بافت تاریخی شهر است؛ اما اگر در کنار این مرمت، به جریان یافتن زندگی در این بافت‌ها توجه نشود، همچنان آسیب‌های فراوانی آنها را تهدید می‌کند و عملکرد این بافت تاریخی در شهر ضعیف باقی خواهد ماند. یکی از مهم‌ترین اتفاق‌های شهرسازی در شهرهای اروپایی از نیمه‌ی دوم قرن بیستم، باززنده‌سازی محله‌های قدیمی شهر، به شیوه اعیانی‌سازی، بوده است. اعیانی‌سازی بر پایه جذب طبقه اعیان جامعه از ویلاهایشان در حومه شهر به سمت خانه‌های اشرافی و قدیمی مرکز شهر شکل می‌گیرد. در نتیجه برخلاف پروژه‌های بهسازی، در اعیانی‌سازی کمتر به تقویت احساس تعلق و مشارکت ساکنین فعلی آن محله‌ها توجه می‌شود؛ اما کیفیت محیطی و حفاظت کالبدی در آن بیشتر است. از جمله اقدامات یک پروژه اعیانی‌سازی می‌توان به محدود کردن تردد سواره در این نقاط و افزایش امکانات رفاهی آن اشاره کرد که آن محله را به مکانی آرام، انسان و همراه با ارزش‌های کالبدی و رفاهی تبدیل می‌کند و سرمایه طبقه اعیان و توریست‌ها را به آن جذب می‌کند. ... ادامه

. طرح منتخب مسابقه مرکز اداری گروه صنعتی انتخاب . فرهاد احمدی .

این طرح در جنوب میدان شیخ بهایی در مساحت حدود ۱۸۰۰ متر مربع و به صورت زمینی دو نبش با دید به محور میدان و کوه البرز قرار گرفته است. ساختمان دارای پنج طبقه پارکینگ زیرزمینی به صورت اسپیرالی، دو طبقه تجاری در همکف و زیر زمین اول، هشت طبقه به صورت چهار دوبلکس برای چهار واحد اداری و یک طبقه مدیریتی است که بر اساس ویژگی‏‌های بستر و نیروهای شهری شکل گرفته است. ... ادامه

. خود ‌ماندن . گفت‌وگو با جلال ستاری .

این یادداشت حاصل گفت‌وگویی دوستانه با استاد جلال ستاری است به بهانه شروع دور جدید انتشار مجله معماری و فرهنگ با محوریت زمینه گرایی و هویت. در خلال این گفت‌وگو ستاری به ویژگی های هویتی جامعه ایران‌، نسبت آن با نیازهای محیطی و مواجهه‌اش با الگوهای وام گرفته شده می‌پردازد. در این مسیر به اهمیت آرکی تایپ ها در ساخت فضا اشاره می کند و نهایتا به این پرسش می پردازد که نسبت خلاقیت و هویت چیست؟ ... ادامه

. سخن سردبیر . هویت؛ چرا و چگونه .

آغاز اولین بحث‌ها و جدل‌ها بر سر واژه‌ای به نام «هویت»، البته صحیح‏‌تر بر سر آنچه «بحران هویت» خوانده می‌شد، را باید نسبت داد به نخستین موج‌های نقد شیوه زندگی ایرانی پس از دوران مدرن‌سازی پهلوی. موجی که قبل از انقلاب در آثار و گفتار روشنفکران چپ‌گرا و متفکران اسلامی خود را نمایان ساخته ‌بود و بعد از پیروزی انقلاب اسلامی با مطرح‌شدن مسائلی چون تهاجم فرهنگی، تهاتر فرهنگی، غرب‌زدگی، بحران هویت و ... به اوج خود رسید. هر چند جنس نقد هرکدام از گروه‌ها در هر دوره زمانی متفاوت بود، اما زایش کشمکشی نوین در جامعه ایرانِ دوران معاصر را نشان می‌‌داد. کشمکشی که امروز، پس از گذشت نزدیک به دو سده، هم‌چنان یکی از گسست‌ها و چالش‌های عمده‌ای است که شیوه زیست مردم را در محدوده مرزهای جغرافیایی ایران متأثر ساخته ‌است. اما ریشه‌های این تنش را در کجا باید جست؟ چرا برخورد ایران و ایرانی با ارزش‌های دوران مدرن و جهان غرب، در قامت آنچه بارها با عنوان تقابل سنت و مدرنیته به بوته نقد کشیده ‌شده، تا این حد برای ما محل درگیری و کشمکش بوده ‌است؟ چرا این برخورد عموماً از دو حال خارج نیست؟ یا تقابل و نفی است و یا تقلید محض؟ ... ادامه

. فرزند خصال خویشتن باش .

هویت مفهومی است بر خلاف یکسان شدن و مشابه شدن. هویت یعنی تمایز و گوناگونی. سر و کار هویت با چونی است نه با چیستی. حائری با این توضیح کوتاه می‌کوشد در این یادداشت نشان دهد چگونه در حیطه چیستی، معماری در همه جای دنیا یکسان و عبارت است از سازماندهی آگاهانه فضا و آنچه باعث تمایز در آن می‌شود عنصر آگاهی نسبت به سرزمین و جغرافیا، جامعه و تاریخ و معانی و نشانه هاست. از این منظر او نگران از بین رفتن تنوع گونه‌های معماری در ایران معاصر است و آن را نشانه‌ای از نادیده‌گرفتن مختصات محیطی نزد معماران می‌داند. آیا می‌توان گذاری معاصر به این نوع از معماری متنوع، زمینه‌گرا و زمانمند داشت؟ ... ادامه

. مرکز فرهنگی آسیا . گروه معماری اون‏‌سانگ‏‌دونگ + کیم وو II .

در طرح پیشنهادی برای مرکز فرهنگی آسیا، گروه معماری اون‏سانگ‏دونگ + کیم وو II اشکوبی در مقیاس شهر طراحی کرده‌اند؛ ظرفی برای اتفاقات فرهنگی و زندگی روزمرۀ شهروندان. این سکوی شهری در حال ایجاد فضایی میان‌تهی و باز به‌واسطۀ خالی‌کردن مسیرها، پیاده‌راه‌ها و پلازاهاست؛ این به آن معناست که خلق «اشکوب جدید» درست مانند هدایت یک عملیات نقشه‌برداری بزرگ است. گروه طراحی، مرکز فرهنگی آسیا را به‌مثابۀ زمینی در میانۀ خلق و ناپدیدی در نظر گرفته‌اند، زمینی که به اجزای کوچک‌تر تغییر شکل داده، منظر شهری را ساخته و با خاطرات سایت و دگرگونی و تحول تاریخی روابط در زمینه پر شده ‌است. ... ادامه

. مسئولیت معمار .

مقاله مسئولیت معمار، نوشته سارا فردوسی، گزیده‌هایی از کتاب «نافرمانی معمار» است که در آن رنزو کاسیگولی با رنزو پیانو به گفت‌وگو می‌پردازد و خسرو افضلیان آن را در سال ۱۳۸۹ به فارسی ترجمه کرده است. در این مقاله ابتدا بخش‌هایی از صحبت‌های رنزو پیانو درباره یکی از مهم‌ترین آثارش یعنی موزه ژرژ پمپیدو یا بئابورگ آورده شده است. آنچه که او را به طراحی این بنا مفتخر می‌کند، انعطاف‌پذیری بالای آن است. سپس درباره ارتباط میان معماری و هنر صحبت می‌کند؛ اینکه معماری حرفه‌ای مرزی است و هنر آن در برقرار کردن پیوند میان عرصه‌های مختلف زندگی انسان است. همچنین در رابطه با بی‌کفایتی معماران و نگرانی‌اش از انقراض معماری می‌گوید، نقش تاریخ در معماری را شرح می‌دهد و اینکه نمی‌توان با پاک کردن بخش‌هایی از شهر، بخشی از تاریخ آن را پاک کرد. سپس برای شرح یک معماری پایدار، از تله‌هایی در معماری مانند مدرنیته، پیشرفت و رشد صحبت می‌کند که شهرها را از ساختمان منفجر کرده و حاشیه‌نشینی را پدید آورده است. ... ادامه

. عزیمت در فضای شهری .

اگر نگاه خطی و مکانیکی به زمان کنار گذاشته شود، آن‌گاه فضاهای شهری به مکان‌هایی برای عزیمت تبدیل می‌شوند. مکان‌هایی که شما را به زمان دیگری پرتاب می‌کنند. تجربه‌ای از فضا که لزوماً با نوستالژی یا حسرت نسبت به گذشته همراه نیست. عزیمت به هر زمان دیگری جز گذشته حسرت‌آفرین، حتی به آینده در همه فضاهای شهری از جمله میدان و بازار محقق می‌شود و خیابان می‌تواند بهترین مکان برای عزیمت باشد. ... ادامه

. گفت‌وگوی حسین شهرابی با فرهاد احمدی .

نسبت میان ساحات مختلف هویتی یک سرزمین و محیط چیست؟ چند و چون این نسبت چگونه مختصات فضاهای شهری و آثار معماری خرد و کلان آن سرزمین را تحت تأثیر خود قرار می‌دهد؟ دغدغۀ هویت فرهنگی و هویت شهری در میان معماران ایرانی تا چه اندازه جدی است؟ پاسخ به این دغدغه‌ها را در کجا می‌توان جست؟ بازگشت به گذشته، گذشت از آن و یا گزیدن راهی دیگر؟ ایرانیان در میانۀ راه گذشته و اکنون چگونه می‌توانند بار دیگر ثبات اجتماعی و فرهنگی خود را بازیابند؟ فرهاد احمدی در طول گفت‌وگوی خود با حسین شهرابی ، دربارۀ نسبت میان هویت و محیط، دغدغه‌های خود نسبت به چند و چون وضعیت حاکم بر معماری کشور، سبک زندگی و باورهای زیستی و اجتماعی ایرانیان، وضعیت نابسامان محیطی این سرزمین و رابطۀ تمامی اجزای این مجموعه با یکدیگر را حول چالش‌های ذکرشده مطرح کرده است. ... ادامه

. خانه شماره یک .

طراحی خانه شماره یک در شهر محلات به عهده معمار اهل این شهر با تحصیلات معماری در خارج از کشور بوده است. ویژگی اصلی این طراحی استفاده از پس‌مانده‌های سنگی بازمانده از فرایند برش سنگ‌ها در معادن و کارخانه‌های این شهر برای اولین بار در نمای ساختمان است. ایده‌ای که نه‌تنها از لحاظ اقتصادی به صرفه بود بلکه تبعات زیست‌محیطی مطلوبی نیز به همراه داشت و به همین دلیل به شیوه رایج در بین سازندگان محلی بدل شد. استفاده از این سنگ‌ها در فضای داخلی، هندسه پیچیده، ماهرانه و آشنای بنا و قرارگیری پنجره‌ها پشت حائل‌های چوبی از دیگر ویژگی‌های این بنا است. ... ادامه