مرمت و احیا

فصلنامه معماری و فرهنگ . سال شانزدهم . شماره ۵۵ . بهار۱۳۹۷ . صفحات ۴۳ تا ۴۹

. گریز به مرکز .

این یادداشت مقدمه‌ای است بر پروژه‌ها و نمونه‌های معرفی شده در شماره ۵۵ مجله معماری و فرهنگ. موضوع اصلی در انتخاب پروژه‌های این شماره مفهوم «بازگشت» بود. «بازگشت» در بستر شهرهای امروز، می‌تواند ارجاعات متفاوتی داشته باشد؛ برای روشن شدن منظور نظر این یادداشت به مرور کوتاهی بر ریشه‌های تاریخی شکل‌گیری شهرهای متراکم مدرن، تبعات تبدیل شدن شهرهای بزرگ و پایتخت‌ها به «قطب رشد»، هم‌چنین جایگزینی مفاهیم جدید رشد و توسعه با رویکرد پایداری در بستر این شهرها، مفهوم بازگشت و ذکر نمونه‌هایی از آن و در نهایت اعیانی‌سازی به عنوان یکی از تبعات «بازگشت» پرداخته شد. ... ادامه
فصلنامه معماری و فرهنگ . سال شانزدهم . شماره‏ پنجاه‌وپنجم . بهار ۱۳۹۷ . صفحات ۵۲ تا ۵۷

. گالری [کارخانه] آرگو . استودیو شیار . آسانورث .

کارخانهٔ آرگو اولین کارخانهٔ نوشیدنی در ایران است. ساختمان این کارخانه حدود ۹۰ سال قدمت دارد و طی ۴۰ سال گذشته متروک مانده است. در دههٔ اخیر بنیاد پژمان این بنا را خریداری کرد تا در آن به فعالیت‌های هنری و فرهنگی بپردازد. این بنا به صورت مرحله به مرحله مرمت شد و در هر مرحله با برگزاری نمایشگاهی عمومی در معرض دید عموم قرار گرفت. این روند تدریجی مرمت موجب شد مخاطبانی که در جریان مرمت تدریجی بنا قرار گرفتند احساس تعلق بیشتری نسبت به بنا و کاربری فعلی آن پیدا کنند. همچنین در این مرمت سعی شد نمود وضعیت قبلی بنا حفظ شود و بنا روایتگر تاریخ چند دهه‌ای خود باشد. ... ادامه
فصلنامه معماری و فرهنگ . سال شانزدهم . شماره‏ پنجاه‌وپنجم . بهار ۱۳۹۷ . صفحات ۵۸ تا ۶۱

. هاستل و خانه فرهنگی کوژین . آتلیه سیگما .

معرفی هاستل و خانه فرهنگی کوژین در یک مجله معماری و بحث پیرامون ویژگی‌های طراحانه و کالبدی آن شاید کمی گمراه‌کننده به ‌نظر برسد. با‌این‌حال اگر بدانیم حیاتِ دوباره‌ این ساختمانِ میان‌سال در بن‌بستی آرام در «خردمند جنوبی» در واقع امتداد فیزیکی و البته زاده‌ یک فضای مجازی پرتعامل است که چند سالی زودتر از «کوژین» در کار ساخت و بازساخت محتوای مورد‌نظر خود بوده است، بسیار آموزنده و الهام‌بخش خواهد بود. ازاین‌رو بازخوانی ماجرای «آن» فضای مجازی و چگونگی تجسد یافتنش در کالبد «این» ساختمانِ ازپیش‌موجود باید بخشی از معرفی این بنا باشد. ... ادامه
فصلنامه معماری و فرهنگ . سال شانزدهم . شماره‏ پنجاه‌وپنجم . بهار ۱۳۹۷ . صفحات ۷۴ تا ۸۱

. فرم ناتمام در ساختمان بازسازی‌شده فرش‌فیلم . گروه زاو .

ساختمان استودیوی فیلم‌سازی فرش‌فیلم یکی از یناهایی است که از بازسازی ساختمانی قدیمی مربوط به دهۀ ۴۰ شکل گرفته است. طبقۀ هم‌کف به موزه دکتر بسکی و طبقات دیگر به مؤسسه فرش‌فیلم تبدیل شده‌است. گروه معماری زاو استراتژی اصلی بازسازی این بنا را بر پایۀ مصرف سنجیده منابع و بازیافت کیفیت‌ها قرار دادند. در این راستا بدون اینکه طرح نهایی را از پیش طراحی کنند، فرآیندی از ساختن را برای رسیدن به طرح نهایی طراحی کردند. یکی از بارز‌ترین مشخصه‌های طرح نهایی نمای داخلی آجری و بدون اندود آن است که شاید به سلیقۀ متعارف پروژه‌های معماری شباهت نداشته باشد و همچون فرمی ناتمام به نظر می‌رسد. این مقاله نحوۀ بازسازی این بنا و مشخصه‌های طرح نهایی آن را بیشتر شرح می‌دهد. ... ادامه
فصلنامه معماری و فرهنگ . سال شانزدهم . شماره‏ پنجاه‌وپنجم . بهار ۱۳۹۷ . صفحات ۸۷ تا ۹۱

. شهر قدیم فرانکفورت؛‌‌ تکه‌ا‌ی‌کوچک از تاریخ .

مقاله «شهر قدیم فرانکفورت؛ تکه‌ای کوچک از تاریخ» روایت اجمالی از تاریخ بازسازی فرانکفورت است و از این رو اهمیت دارد که نشان میدهد چرا بازسازی در چنین شهری، نهتنها نمیتواند تصمیمی وابسته به یک نهاد دولتی باشد که با بخشنامه ابلاغ شود، بلکه بهواسطه درگیری تمامعیارش در همه جنبههای اجتماعی، سیاسی و اقتصادی خواهناخواه به بحثی عمومی در شهر تبدیل میشود. روایتی از جستوجوی هویت میان بناهای ویرانه و فضاهای از دسترفته در شهری که بیش از نیمی از خانه‌ها و تقریباً تمامی ساختمان‌های عمومی آن ویران شدند. ... ادامه
فصلنامه معماری و فرهنگ . سال شانزدهم . شماره‏ پنجاه‌وپنجم . بهار ۱۳۹۷ . صفحات ۹۶ تا ۹۹

. بازآفرینی میدان شهرداری رشت . مهندسین مشاور پلشیر .

از دلپذیرترین مکان‌ها در هر شهر میدان‌های قدیمی آن شهر است که در صورت توجه و رسیدگی به مکان مناسبی برای تجمع و گشت‌وگذار مردم آن شهر تبدیل می‌شود. در شهر رشت میدان شهرداری دومین میدان قدیمی شهر محسوب می‌شود و بناهای تاریخی بسیاری در اطراف آن حفظ شده‌اند. با وجود اینکه این میدان همواره مورد توجه مردم بوده و وقایع تاریخی مهمی را به خود دیده است؛ به دلیل کمبود بودجه، طرح بازآفرینی آن تا سال ۹۱ به تأخیر انداخته شده بود. با پافشاری یکی از شهردارهای رشت این طرح بالاخره در سال ۱۳۹۵ افتتاح و نتیجه نهایی با استقبال نسبتاً خوبی مواجه شد. ... ادامه
فصلنامه معماری و فرهنگ . سال شانزدهم . شماره‏ پنجاه‌وپنجم . بهار ۱۳۹۷ . صفحه ۴۳

. انتخاب سردبیر . فروم سیاکس .

فروم سیاکس در مادرید (Caixa Forum) جزو بناهای اولیه دوران صنعتی و مربوط به اداره برق است که پس از بازآفرینی به فضایی با کارکرد فرهنگی تبدیل شده است. فضای جلویی آن نیز مربوط به ایستگاه گاز بوده که تخریب و به محوطه باز تبدیل شده است. ... ادامه
فصلنامه معماری و فرهنگ . سال پانزدهم . شماره پنجاه و سوم . زمستان ۱۳۹۳ . صفحه ۱۰۶

. اعیانی‌سازی: روند مرمت و نوسازی در بافت‌های ارزشمند مراکز شهری برای طبقات مرفه‌تر در اروپا .

اگر در کنار مرمت و بازسازی محله‌های تاریخی به جریان یافتن زندگی در این بافت‌ها توجه نشود، عملکرد آنها ضعیف باقی خواهد ماند. یکی از مهم‌ترین اتفاق‌های شهرسازی در شهرهای اروپایی از نیمه‌ی دوم قرن بیستم، باززنده‌سازی محله‌های قدیمی شهر به شیوه اعیانی‌سازی بوده است. اعیانی‌سازی بر پایه جذب طبقه اعیان جامعه از ویلاهایشان در حومه شهر به سمت خانه‌های اشرافی و قدیمی مرکز شهر شکل می‌گیرد. در نتیجه برخلاف پروژه‌های بهسازی، در اعیانی‌سازی کمتر به تقویت احساس تعلق و مشارکت ساکنین فعلی آن محله‌ها توجه می‌شود؛ اما کیفیت محیطی و حفاظت کالبدی در آن بیشتر است. در یک پروژه اعیانی‌سازی تردد سواره محدود می‌شود و امکانات رفاهی آن افزایش می‌یابد. ... ادامه
بافت تاریخی اردكان
فصلنامه معماری و فرهنگ . سال پانزدهم . شماره‏ پنجاه‌وچهارم . تابستان ۱۳۹۵ . صفحات ۹۶ تا ۱۰۰

. یک طرح، یک تجربه: گزارشی از روند اجرای طرح بازآفرینی بافت تاریخی اردکان (۱۳۷۹-۱۳۹۳) .

شهر اردکان از جمله شهرهایی است که بخش زیادی از بافت قدیمی آن سالم مانده است. هرچند این بافت نیز طی خیابان‌کشی‌های دوره پهلوی آسیب‌های فراوانی دیده است. در دوران اخیر، سرمایه‌گذاری صنعتی در اردکان بار دیگر این شهر را در معرض آسیب‌های کالبدی و فرهنگی قرار داد. در نتیجه برای جلوگیری از این روند تخریب، در سال ۱۳۷۹، پروژهایی با عنوان «توسعۀ پایدار از طریق توانمندسازی جوامع محلی» در بافت تاریخی آغاز شد. در این پروژه چند موسسه منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای با مشارکت نیروهای بومی اردکان فعالیت‌های حفاظتی شهر اردکان را آغاز کردند. به این ترتیب تا سال ۹۳ اقدامات فراوانی در جهت مرمت بافت، رونق بازار صنایع بومی اردکان، برگزاری کارگاه‌های فرهنگی، آزمایش‌هایی بر روی مصالح بومی منطقه، پژوهش‌های تاریخی و معماری اردکان و ... صورت گرفت. ... ادامه
خانه ایرانی
فصلنامه معماری و فرهنگ . سال پانزدهم . شماره پنجاه‌وچهارم . تابستان ۱۳۹۵ . صفحات ۷۴ تا ۷۹

. خانه ایرانی .

خانه ایرانی یکی از خانه‌های قاجاری شهر کاشان است که به همت شعله بلوچ خریداری،‌ مرمت و مقاوم‌سازی شده و به بهره‌برداری رسیده است. روایت شنیدنی او از آشنایی و «معاشرت» با خانه ایرانی بازگو کننده تلاش او برای فهم اندیشه‌ معمار اولیه در ساختن بنایی برای ماندن است؛ بنایی که در طبیعت زلزله‌خیز کاشان صدها سال پایدار مانده است. فرایند احیای این بنا و ارتقای آن از اقامتگاه به «خانه»ای برای زندگی مهمانان و پذیرایی صاحب‌خانه‌ها از آنها با چالش‌های فراوانی از جمله کمبود منابع اطلاعاتی و استادکاران واقعی، محدودیت‌های ناشی از تعهد به الگوی بی‌نظیر گودال‌باغچه، از بین رفتن بافت و گم شدن مفهوم همسایگی مواجه بود. ... ادامه