تاریخ شهر

معماری و فرهنگ . سال هجدهم . پرونده بازسازی پس از ویرانی‌های فراگیر . زمستان ۱۴۰۰

. محله‌های بغداد . فرایندهای تاب‌آوری در برابر اثرات داخلی مناقشات ۲۰۰۶ تا ۲۰۰۸ .

جنگ عراق و اشغال متعاقبش در سال ۲۰۰۳، یکی از نمونه‌های روشن برای نمایش این است که چگونه نزاع میان قدرت‌های جهان، آتش اختلافات محلی را نیز شعله‌ور می‌کند. زمینه‌های فرقه‌گرایی و اختلافات سنی و شیعه میان تندروهای مذهبی شهر بغداد، به شبه‌نظامیان جنگ این امکان داد تا از آن به‌عنوان ابزاری برای گسترش سلطه‌شان بر قلمروهای بیش‌تری از محلات استفاده کنند. در نتیجه جنگ‌های داخلی چنان شکاف و ناامنی‌ای میان مردم ایجاد کرد که هنوز می‌توان دیوارهای بتنی ساخته شده در جریان این وقایع را در بافت شهر مشاهده کرد. این دوره که تا سال ۲۰۰۸ ادامه پیدا کرد، با عنوان «طائفیه»، یعنی فرقه‌گرایی، یاد می‌شود. در این یادداشت مختصری از شرح وقایع این دوره را خواهید خواند. ... ادامه
معماری و فرهنگ . سال هجدهم . پرونده مهاجرت . پاییز ۱۴۰۰

. بحران کوچ و تولد سیاست رفاهی در ایران . نگاهی به کتاب کوچ در پی کار و نان .

کوچ مردم ترک‌زبان از شمال غرب ایران به شهرهای دیگر ایران در دوران پهلوی دوم یکی از مهم‌ترین و اولین موج‌های مهاجرت به تهران است. عوامل سیاسی و اجتماعی فراوانی دست به دست هم داده بودند تا سطح رفاه مردم در این منطقه افت کند و مهاجرانی مستمند نه در سودای رفاهی آنچنانی بلکه از سر بی‌نانی مجبور به کوچ شوند. محمد مالجو جریان و عوامل پشت این کوچ و بحران‌های آن را در کتاب کوچ در پی کار و نان شرح داده است. این کتاب که به تازگی با چاپ رسیده‌است یکی از نخستین کوشش‌ها برای نگارش تاریخ مردمان معمولی تلقی می‌شود. در این یادداشت برای معرفی این کتاب ابتدا بخشی از مقدمات مربوط به جریان‌های سیاسی آن دوره و بعد توضیحات مربوط به کتاب بیان شده است. ... ادامه
فصلنامه معماری و فرهنگ . سال شانزدهم . شماره‏ پنجاه‌وپنج . بهار ۱۳۹۷ . صفحات ۱۰۴ و ۱۰۵

. شهرها برای مردم نه برای سوداگری: نظریه شهری انتقادی و حق به شهر .

موضوعِ این مقاله معرفیِ کتاب شهرها برای مردم نه برای سوداگری است. این کتاب مجموعه مقالاتی دربارۀ نظریۀ انتقادیِ «حقِ به شهر» است که در ۱۶ فصل تبیین شده. نویسندۀ مقاله ابتدا کلِ فصولِ کتاب را به سه بخش تقسیم کرده و با ذکرِ موضوعِ اصلیِ هر بخش محتوای فصولِ مختلفِ آن را توضیح داده است. ... ادامه
شهر فاس
فصلنامه معماری و فرهنگ . سال پانزدهم . شماره پنجاه‌وچهارم . تابستان ۱۳۹۵ . صفحات ۸۲ تا ۸۵

. احیای رودخانه در شهر فاس؛ احیای ساختار شهر . عزیزه چائونی .

شهرهای کهن در مواجهه با تمدن صنعتی با مسائل مشترکی روبه‌رو بودند. بسیاری از این شهرها استقلال خود را با از سر گذراندن دوران استعمار به دست آورده‌اند، گروهی از ساکنان اصیل خود را از دست داده و میزبان مهاجران شده‌اند و میراث معماریشان رو به زوال نهاده است. فاس پایتخت قدرتمند تاریخی مراکش بر منابع آبی خود مستقر است. زندگی مدرن، این شهر پویا در جوار رودخانه آن را به شهری آلوده بدل کرد. راه‌حل‌های مقطعی برای خروج از این وضعیت نابسامان ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد شهری آن را بیش از پیش نادیده می‌گرفت. عزیزه چائونی از فرصت وام تعلق گرفته به شهر برای ساماندهی یکی از معضلات شهر یعنی فاضلاب استفاده کرد،‌ بر نگاه کوتاه‌مدت و مقطعی در حل مسئله غلبه کرد و به نتایج قابل‌قبولی دست یافت. ... ادامه
سال پانزدهم . شماره‏ پنجاه‌وسوم . زمستان ۱۳۹۳ . صفحات ۹۰ تا ۹۳

. قاهره . باززنده‌سازی یک کلانشهر تاریخی .

این یادداشت بهانه‌ای است برای معرفی کتاب خواندنی قاهره، باززنده‌‏سازی یک کلانشهر تاریخی چاپ مؤسسۀ علمی و فرهنگی فضا. کتاب گزارشی است از فعالیت‌های بنیاد آقاخان در شهر قاهره و آن‌طور که در کتاب آمده «مداخلات بنیاد فرهنگی آقاخان در قاهره از طریق احداث پارک الازهر، مرمت دیوار ایوبی و احیای منطقۀ درب‌الاحمر، گامی است بلند و مؤثر جهت برقراری ارتباط مابین گذشته، حال و آیندۀ این کلانشهر تاریخی». این کتاب بستر مناسبی برای اندیشیدن به موضوعات خطیری مانند احیای بافت‌های تاریخی، توانمندسازی اجتماعی، برنامه‌ریزی مشارکتی و نگاه پایین به بالا در طراحی شهری است. ... ادامه