هویت

فصلنامه معماری و فرهنگ . سال پانزدهم . شماره پنجاه‌وسوم . زمستان ۱۳۹۳ . صفحات ۹۶ تا ۱۰۱

. معماری خشونت .

در سال ۲۰۰۲ م اسرائیل ساخت دیواری به طول ۷۰۹ کیلومتر و بلندی ۹ متر را در فلسطین آغاز کرد. این دیوار همچون دیوار برلین برای جدایی دو ملت نبود بلکه آشکارا دیواری برای سرکوب و خشونت بود که سرزمین‌های کرانه باختری را تکه‌تکه می‌کرد. مردم را از کشتزارهایشان، منابع آبی‌شان و از همدیگر جدا می‌کرد. به این ترتیب در اینجا برای اعمال خشونت از راهکارهای معمارانه بهره گرفته شده است؛ اما این تنها یکی از راهکارهای مدیریت شهری است که اسرائیل برای سرکوب فلسطین گرفته شده است. اسرائیل برای آنکه فلسطینیان سرزمینی که از آن هویت می‌گیرند را فراموش کنند، بر قطع کردن هرچه بیشتر پیوندهای آنها با شهرشان تمرکز کرده است. مایکل سورکین در کتاب «در برابر دیوار» سیاست‌های اشغال‌گرانه اسرائیل را در حوزه مدیریت شهری و معماری شرح می‌دهد. در این مقاله بخش‌هایی از این کتاب آورده شده است. ... ادامه
فصلنامه معماری و فرهنگ . سال پانزدهم . شماره پنجاه‌وسوم . زمستان ۱۳۹۳ . صفحات ۳۰ تا ۳۵

. در نسبت رنج، جهان، حقیقت .

یادداشت «در نسبت رنج، جهان و حقیقت» واکنشی است به یادداشت «افسانه دروغگویی ایرانیان» به قلم کامبیز مشتاق گوهری. احسان سنایی در این یادداشت نگاه متفاوت مشتاق گوهری به مفهوم دروغ را بهانه قرار می‌دهد تا به این نکته برسد که ضرورت گفت‌وگو و صورت‌بندی معنی حقیقت از رهگذر اعتماد فی‌مابین، ولو اینکه تا کنون به شیوه‌های متعدد عنوان شده باشد، از کدام زاویه و در کدام تقریر، اجتناب‌ناپذیر به نظر می‌رسد و نه یک فضیلت صرف. سنایی به زعم خود ترجیح می‌دهد سراغ این پیش فرض مهم نویسنده برود که «گاهی حتی معنی کلمات، در گذار تاریخ دیگر می‌شود» - تا مگر از این رهگذر به نسبت‌سنجی دو مفهومی‌های «معماری و فرهنگ» و از آن مهم‌تر «دروغ و حقیقت» بپردازد. ... ادامه
فصلنامه معماری و فرهنگ . سال پانزدهم . شماره پنجاه‌وسوم . زمستان ۱۳۹۳ . صفحات ۱۱۲ تا ۱۱۵

. سانتو دومینگو؛ مِدِلین، کلمبیا .

برای سال‌ها مدلین به عنوان یکی از ناامن‌ترین شهرهای دنیا شناخته می‌شد. مسئولان، برای تغییر دادن این چهره از شهرشان، تصمیم گرفتند به مناطق زاغه‌نشین حاشیه شرقی شهر توجه بیشتری کنند. در چنین تصمیماتی، یکی از مهم‌ترین عواملی که می‌تواند فرهنگ یک منطقه را تغییر دهد، تغییرات محیطی آن منطقه است. بنابراین طرحی برای باززنده‌سازی این منطقه اجرا شد که در آن برای بالا بردن ارزش اجتماعی منطقه، امکانات و زیبایی این منطقه ارتقا داده شد. کارشناسان همچنین به این موضوع توجه داشتند که زاغه‌نشینی بخش جدایی‌ناپذیری از شهر است و سعی کردند زاغه‌ها کمترین میزان جابه‌جایی یا تخریب را داشته باشند و درعین‌حال با مشارکت دادن ساکنین آنها در این تصمیمات احساس تعلق آنها به محل زندگی‌شان را افزایش دهند. ... ادامه
فصلنامه معماری و فرهنگ . سال پانزدهم . شماره پنجاه‌وسوم . زمستان ۱۳۹۳ . صفحات ۱۴ تا ۲۰

. هویت از کجا می‌آید؟ .

آیا می‌توان عنصری مشترک در معماری ایران یافت و آن را جوهر سازنده فضاهای ایرانی نام نهاد؟ در این یادداشت فرهاد احمدی با مروری کوتاه بر دو اسطوره اساسی برسازنده فضا در ایران یعنی نور و آب و بررسی نقش تهاتر فرهنگی و خوانش وضعیت معاصر معماری در ایران کوشیده اين مسئـله را از خلال مقايسـه شاخـص‌ترين ابنيه ايرانی قبل و بعد از اسلام پی بگیرد. ... ادامه
سال پانزدهم . شماره‏ پنجاه‌وسوم . زمستان ۱۳۹۳ . صفحات ۹۰ تا ۹۳

. قاهره . باززنده‌سازی یک کلانشهر تاریخی .

این یادداشت بهانه‌ای است برای معرفی کتاب خواندنی قاهره، باززنده‌‏سازی یک کلانشهر تاریخی چاپ مؤسسۀ علمی و فرهنگی فضا. کتاب گزارشی است از فعالیت‌های بنیاد آقاخان در شهر قاهره و آن‌طور که در کتاب آمده «مداخلات بنیاد فرهنگی آقاخان در قاهره از طریق احداث پارک الازهر، مرمت دیوار ایوبی و احیای منطقۀ درب‌الاحمر، گامی است بلند و مؤثر جهت برقراری ارتباط مابین گذشته، حال و آیندۀ این کلانشهر تاریخی». این کتاب بستر مناسبی برای اندیشیدن به موضوعات خطیری مانند احیای بافت‌های تاریخی، توانمندسازی اجتماعی، برنامه‌ریزی مشارکتی و نگاه پایین به بالا در طراحی شهری است. ... ادامه