چاپولتپک

فصلنامه معماری و فرهنگ . سال پانزدهم . شماره‏ پنجاه‌وچهارم . تابستان ۱۳۹۵ . صفحات ۹۲ تا ۹۵

. مسیر فرهنگی چاپولتپک . تفرجگاهی که حامی تاریخ است .. . ۱۱ مرداد ۹۹

چکیده تحریریه:

گسترش استفاده از خودروهای شخصی در دوران معاصر سبب معضلات فراوانی برای شهرها شد. به همین علت در برخی از کشورها برای حل این معضل، به خصوص در هسته‌های مرکزی و تاریخی شهر که نقاط پر رفت‌وآمدی نیز محسوب می‌شوند، راهکارهای مختلفی اندیشیده شد. یکی از این نمونه‌های موفق خیابان آونیدا چاپلتپک، یکی از خیابان‌های تاریخی مکزیک، است. در این خیابان رفت‌وآمد وسایل نقلیه به وسایل نقلیه عمومی تقلیل یافته است و بخش‌های دیگر آن به عابرین پیاده اختصاص یافته است. برای دلپذیرتر کردن این خیابان، در چند لایه ارتفاعی، آن را به تفرجگاهی پر سایه و زیبا تبدیل کرده‌اند. همچنین منابع انرژی این خیابان همگی از منابع انرژی تجدیدپذیر همچون انرژی خورشیدی و آب باران تأمین می‌شوند.


با توجه به شواهد تاریخی مربوط به امریکای مرکزی، خیابان آونیدا چاپولتپک (Avenida Chapultepec) واقع در مکزیکو سیتی یکی از مهم‏‌ترین و تاریخی‌‏ترین فضاهای شهری مربوط به آن منطقه است. مسیری آرام و تاریخی که در گذشته کانال‌های آب شهری نیز از آن عبور می‏‌کردند، در حال حاضر تبدیل به یکی از شلوغ‌‏ترین و پرترافیک‌‌‏ترین خیابان‏‌های مکزیک شده که آسیب‌‏های جبران‌ناپذیری را به پیکر بافت تاریخی شهر تحمیل می‏‌کند.


چاپولتپک

بنابراین، با توجه به وضعیت نابه‏‌سامان موجود، مسئولان شهری با تشکیل کارگروه‌‏های معماری و شهرسازی و برگزاری جلسات نقد و بررسی متعدد، مسئولیت بازنگری در طرح و عملکرد این خیابان‏ را به گروه معماری FR-EE / Fernando Romero Enterprise، گروه معماری FRENTE، و گروه معماری و شهرسازی RVDG واگذار کردند. بر اساس طراحی‌‏های صورت‌گرفته، تیم معماری و شهرسازی سعی دارند تا به ایجاد فضای پیاده‏‌رو در مرکز خیابان و هم‏چنین تغییر وضعیت مسیر خودروها از یک خیابان پرترافیکِ تک‌عملکردی به یک مجموعه کارآمد با دسترسی‌‏های چندعملکردی به نتیجه‌ا‏ی مطلوب برسند: ایجاد تفرجگاهی چند طبقه به همراه مراکز خرید همراه با برنامه‏‌های فرهنگی. گفتنی است که طبق محاسبات صورت‌گرفته، تمامی انرژی مورد نیاز مجموعه از طریق منابع تجدیدپذیر تأمین می‌‏شود.



چاپولتپک
چاپولتپک

مسیر فرهنگی چاپولتپک (CCC: Chapultepec Cultural Corridor) عنوان طرحی پیشنهادی است که سعی دارد خیابان آونیدا چاپولتپک را از مسیری صرفاً جهت عبور خودروهای شخصی به مسیری برای عبور عابران پیاده و وسایل حمل‏‌ونقل عمومی تبدیل کند. از نظر موقعیت شهری مسیر عنوان‌شده یکی از مهم‌‏ترین پل‏‌های ارتباطی بین مرکز شهر و پارک چاپولتپک (Chapultepec park) است و همواره این واقعیت را که فضای سبز تا چه اندازه می‌‏تواند در کیفیت زندگی شهری تأثیر مثبت داشته باشد، به شهروندان مکزیکی گوشزد می‏‌کند. مسیر فرهنگی چاپولتپک (CCC)، همان‌طور که عنوان شد، از پارک چاپولتپک آغاز و به منطقه گلوریتا (Glorieta de los Insurgentes) ختم می‌‏شود. در این مسیر ۱/۳ کیلومتری، فضاهای شهری با رویکردی مدرن‏‌تر اما همراه شکوه تاریخی، دوباره ایجاد می‌‏شوند، به گونه‌‏ای که خطوط اتوبوس‏رانی مجدداً فعال شده و به همراه مسیر خودروهای شخصی به کناره‏‌های خیابان انتقال می‌‏یابند تا مسیر پیاده‌رو در مرکز بتواند به عرض حداکثر ۵۷ متری دست پیدا کند. همان‏‌طور که در تصاویر دیده می‌‏شود، این پروژه در اکثر نقاط دارای دو کد ارتفاعی بوده که اصلی‏‌ترین مسیر تفریحی است که پیاده‌‏رو در مرکز آن و هم‌‏سطح با خیابان کنونی است و تمامی خطوط مربوط به اسکیت، دوچرخه، کالسکه کودک و صندلی چرخ‌‏دار به‌همراه سیستم‏‌های خدماتی، هر کدام در طول مسیر در نظر گرفته شده است.


چاپولتپک

از طرفی با برنامه‏‌ریزی‌‏های دقیق شهری، مسیر اصلی پیاده و دسترسی‌‏های پیاده از کناره‌‏ها به مرکز و بالعکس به‌نحوی محاسبه و طراحی شده‌‏اند که از هرگونه تصادف و اخلال در مسیر سواره‏‌رو جلوگیری شود. در سطح بالاتر، که با خیابان همکف اختلاف ارتفاع دارد، محلی صرفاً جهت دسترسی عابران پیاده و خرده‏‌فروشی‌‏ها در نظر گرفته شده که کیفیت فضایی آن نیز با محوطه‌‏سازی سبز به همراه پوشش گیاهی تأمین می‌‏شود که به‌صورت هوشمندانه‌‏ای جهت تأمین درختان و درختچه‌‏های گونه‌‏های بومی متمرکز شده است. تأثیر مثبت این نوع رویکرد طراحی و استفاده از فضای سبز، در دو حوزه چشمگیر است: اولاً ایجاد سایه برای افراد پیاده، ثانیاً کاهش تأثیرات منفی پدیده جزیره گرمایی؛ urban heat island پدیده‏‌ای که برای اولین بار در سال ۱۸۱۰ میلادی توسط لوک هووارد (Luke Howard) عنوان گردید که به میزان حرارت تولیدشده در هسته ابَرشهرها به‏‌دلیل فعالیت شهروندان و تأثیرات منفی آن اشاره می‏‌کند.


چاپولتپک
چاپولتپک
چاپولتپک

در این زون، طراحی آب مصرفی جهت آبیاری فضاهای سبز و مصارف بهداشتی از طریق باران تأمین و کلیه نیازها به الکتریسیته نیز به کمک تکنولوژی صفحات خورشیدی رفع می‏‌شود. پس با توجه به نکات عنوان‌شده می‌‏توان نتیجه گرفت که یکی از اصلی‏‌ترین مسائل مطرح‌شده توسط طراحان توجه به طراحی با ملاحظات زیست‏‌محیطی است. این پروژه آشکارا به دنبال بازیابی ماهیت تاریخی فضاهای شهری و هم‏چنین افزایش کیفیت زندگی شهروندان است، به‌طوری که می‏‌توان از آن به‌عنوان نمونه‏‌ای موفق جهت ایجاد انگیزه‏ای افزون در دیگر کشورها جهت بازبینی در عملکرد فضاهای شهری خود اشاره کرد. با توجه به وضعیت موجود خیابان آونیدا چاپولتپک، طرفین مسیر به‏‌دلیل حجم بالای ترافیکی عملاً ارتباط فیزیکی و بصری خود را از دست داده و مسیر موجود تبدیل به دیواری انتزاعی شده است. اما در طراحی‏‌های صورت‌گرفته این‌گونه مسائل نیز با نگاهی باریک‏‌بینانه بازبینی شده‌اند و عملکردهای چندگانه خیابان را به محلی برای تعامل جویی و ایجاد ارتباطی فعال بین طرفین تبدیل می‏‌کند و قطعاً تعهد زیست‏‌محیطی نیز باعث حفاظت از تمامی گونه‏‌های گیاهی و بازتولید گونه‏‌های جدید در این مسیر فرهنگی شده و جذابیت و بازده آن را افزایش می‏‌دهد. تقسیم‏‌بندی‌های عرضی پروژه به‌گونه‏‌ای است که برای هر منطقه شهری، با توجه به نیازهای خود، مراکز فرهنگی متنوع و متفاوتی تدارک دیده شده و جهت ایجاد این اختلاف موضوعی، از رنگ به صورت هوشمندانه استفاده شده است: استفاده از یک رنگ پرکاربرد در هر منطقه در طول مسیر در مبلمان شهری و تابلوهای راهنما.

بازنگری‌‏های صورت‏‌گرفته ماهیت تاریخی خیابان چاپولتپک را دوباره بازآفرینی کرده است و با ایجاد مسیرهای سواره خلوت‌‏تر، از عمق آسیب به ساختمان‏‌های تاریخی کم خواهد شد. به‏‌گونه‌‏ای که ضمن یادآوری امپراتوری باشکوه آزتک، مسیرهای مناسب و مدرنی را جهت رفت‏‌وآمد با آخرین ابداعات مهندسی در زمینه خودروها و قطارهای برقی در اختیار عموم قرار می‌‏دهد.

شهر

۵۴Avenida ChapultepecFernando Romero Enterpriseبازیابی ماهیت تاریخی فضاهای شهریخیابان آونیدا چاپولتپکخیابان تاریخی مکزیکگروه معماری FR-EEگروه معماری FRENTEگروه معماری و شهرسازی RVDGلوک هوواردمعماری با منابع تجدیدپذیر

امکان ارسال دیدگاه وجود ندارد!