نوشته‌ها و مقالات با موضوع شهر در مجله معماری و فرهنگ

شهر

شوادان
فصلنامه معماری و فرهنگ . سال هفدهم . شماره‏ پنجاه‌وششم . بهار ۱۳۹۸ . صفحات ۹۸ تا ۱۰۱

. شوادان، فضایی برای آسایش اقلیمی .

عاطفه رشنویی
موضوعِ این مقاله معرفیِ یکی از راه‌های پاسخ‌گوییِ معمارانِ سنتیِ ایران به شرایطِ اقلیمیِ سخت و طاقت‌فرسای خوزستان، یعنی ساخت شوادان، است. شوادان فضایی دست‌کند در زیرِ زمین است که عمقِ آن به حدود ۱۰ متر نیز می‌رسد. این فضاها در شهرهای شوشتر و دزفول یافت می‌شوند و در جهت استفاده از هوای مطبوعِ زیر زمین و گریز از گرما ساخته شده‌اند. هوای این نواحی در ماه‌های گرم سال به بیش از ۵۰ درجۀ سانتی‌گراد می‌رسد؛ اما در شوادان‌ها دمای هوا بین ۱۸ تا ۲۵ درجه است. شوادان‌ها در زیرِ خانه‌ها جای داشتند و دسترس به آن از طریقِ پلکانی بود که از سطح حیاط شروع می‌شد و به صحن مربع شکلی در زیر زمین می‌رسید. در سه وجه دیگرِ صحن اتاق‌هایی به نام ...ادامه
N53-A33-P00
فصلنامه معماری و فرهنگ . سال پانزدهم . شماره پنجاه و سوم . زمستان ۱۳۹۳ . صفحه ۱۰۶

. اعیانی‌سازی: روند مرمت و نوسازی در بافت‌های ارزشمند مراکز شهری برای طبقات مرفه‌تر در اروپا .

ترانه یلدا
مرمت و بازسازی محله‌های تاریخی، یکی از اولین راه‌های حفاظت از بافت تاریخی شهر است؛ اما اگر در کنار این مرمت، به جریان یافتن زندگی در این بافت‌ها توجه نشود، همچنان آسیب‌های فراوانی آنها را تهدید می‌کند و عملکرد این بافت تاریخی در شهر ضعیف باقی خواهد ماند. یکی از مهم‌ترین اتفاق‌های شهرسازی در شهرهای اروپایی از نیمه‌ی دوم قرن بیستم، باززنده‌سازی محله‌های قدیمی شهر، به شیوه اعیانی‌سازی، بوده است. اعیانی‌سازی بر پایه جذب طبقه اعیان جامعه از ویلاهایشان در حومه شهر به سمت خانه‌های اشرافی و قدیمی مرکز شهر شکل می‌گیرد. در نتیجه برخلاف پروژه‌های بهسازی، در اعیانی‌سازی کمتر به تقویت احساس تعلق و مشارکت ساکنین فعلی آن محله‌ها توجه می‌شود؛ اما کیفیت محیطی و حفاظت کالبدی در آن بیشتر است ...ادامه
بافت تاریخی اردكان
فصلنامه معماری و فرهنگ . سال پانزدهم . شماره‏ پنجاه‌وچهارم . تابستان ۱۳۹۵ . صفحات ۹۶ تا ۱۰۰

. یک طرح، یک تجربه: گزارشی از روند اجرای طرح بازآفرینی بافت تاریخی اردکان (۱۳۷۹-۱۳۹۳) .

. حسام الدین نراقی و محسن فتوحی .
شهر اردکان از جمله شهرهایی است که بخش زیادی از بافت قدیمی آن سالم مانده است. هرچند این بافت نیز طی خیابان‌کشی‌های دوره پهلوی آسیب‌های فراوانی دیده است. در دوران اخیر، سرمایه‌گذاری صنعتی در اردکان بار دیگر این شهر را در معرض افزایش جمعیت و آسیب های کالبدی و فرهنگی قرار داد. در نتیجه برای جلوگیری از این روند تخریب، در سال ۱۳۷۹، پروژهای با عنوان «توسعۀ پایدار از طریق توانمندسازی جوامع محلی» در بافت تاریخی آغاز شد. در این پروژه چند موسسه منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای با مشارکت نیروهای بومی و مردمی اردکان فعالیت‌های حفاظتی شهر اردکان را آغاز کردند. به این ترتیب تا سال ۹۳ اقدامات فراوانی در جهت مرمت بافت، رونق بازار صنایع بومی اردکان، برگزاری کارگاه‌های فرهنگی، آزمایش‌هایی بر روی مصالح بومی منطقه، پژوهش‌های تاریخی و معماری ...ادامه
N53-A32-P01
فصلنامه معماری و فرهنگ . سال پانزدهم . شماره پنجاه‌وسوم . زمستان ۱۳۹۳ . صفحات ۱۰۴ تا ۱۰۵

. عزیمت در فضای شهری .

احمدعلی نامداریان
اگر نگاه خطی و مکانیکی به زمان کنار گذاشته شود، آن‌گاه فضاهای شهری به مکان‌هایی برای عزیمت تبدیل می‌شوند. مکان‌هایی که شما را به زمان دیگری پرتاب می‌کنند. تجربه‌ای از فضا که لزوماً با نوستالژی یا حسرت نسبت به گذشته همراه نیست. عزیمت به هر زمان دیگری جز گذشته حسرت‌آفرین، حتی به آینده در همه فضاهای شهری از جمله میدان و بازار محقق می‌شود و خیابان می‌تواند بهترین مکان برای عزیمت باشد. ادامه
سیل پاکستان
فصلنامه معماری و فرهنگ . سال هفدهم. شماره‏ پنجاه‌وششم . بهار ۱۳۹۷ . صفحات ۸۶ تا ۹۱

. سیل بزرگ پاکستان در سال ۲۰۱۰: مروری بر تجربه اسکان پس از سانحه توسط برنامه اسکان بشر ملل متحد (هبیتات) .

نویسنده: سیامک مقدم . تنظیم: سارا ثابت
در سال ۲۰۱۰ سیلی در پاکستان رخ داد که حدوداً چهار استانِ این کشور را به طور کامل تحت تأثیر خود قرار داد. میزانِ خرابی‌های حاصل از این سیل به حدی بود که دولتِ پاکستان تواناییِ بازسازی و رسیدگی به مردم را نداشت. در نتیجه سازمان ملل به یاری این کشور شتافت و دفتر برنامه اسکان بشر ملل متحد در پاکستان مسئولیت جمع‌آوری کمک‌های مالی و سامان‌دهیِ پروژۀ اسکانِ مناطقِ آسیب‌دیده را پذیرفت. این پروژه به دفتر هبیتات در پاکستان ارجاع شد و هدفِ آن تأمینِ حدود ۳۳ هزار مسکن نیمه‌آماده و زیرساخت‌های لازم برای حیات‌بخشی به شهرها و روستاهای ویران بود. هدفِ این مقاله معرفیِ این پروژه و بررسیِ نتایجِ حاصل از اجرای آن است. در این پروژه هماهنگیِ سیستمِ مدیریتِ کشوری و منطقه‌ای و محلی و همچنین نظارتِ سازمان ...ادامه
رودخانه دانوب
فصلنامه معماری و فرهنگ . سال هفدهم . شماره‏ پنحاه‌وششم . بهار ۱۳۹۸ . صفحات ۹۲ تا ۹۷

. سازوکار همکاری بین‌المللی برای همزیستی با رودخانه دانوب .

طوبی جعفری
رودخانه دانوب از موفق‌ترین مثال‌ها در موضوع مشارکت کشورهای مختلفی است که در یک حوزه، منافع مشترک داشته و به‌نوعی از هم تأثیر و تأثر می‌پذیرند. کافی است به این موضوع ایمان داشته باشیم که تنها رخداد زلزله‌ای مهیب و یا بروز سیلی ویرانگر را نمی‌توان فاجعه دانست و بروز آلودگی‌های زیست‌محیطی به خودی خود می‌توانند فاجعه‌ای خاموش باشند. در چنین مواردی به‌خصوص وقتی که حوزه عمل میان چند کشور مشترک است، مشکلات دیگری چون عدم هماهنگی‌ها، قبول نکردن مسئولیت‌ها و فرافکنی تقصیرات از پیش پا افتاده‌ترین مواردی هستند که روند بهبود اوضاع را در دست‌اندازهای پیاپی می‌اندازند. ماجرایی که تقریباً در تمام جهان و در حوزه‌های مشترک میان چند کشور وجود دارد. در این یادداشت می‌خوانیم که چگونه کشورهای حوضه رودخانه ...ادامه
شهر فاس
فصلنامه معماری و فرهنگ . سال پانزدهم . شماره پنجاه‌وچهارم . تابستان ۱۳۹۵ . صفحات ۸۲ تا ۸۵

. احیای رودخانه در شهر فاس؛ احیای ساختار شهر . عزیزه چائونی .

لیلا خدابخش
شهرها و پایتخت‌های کهن در مواجهه با تمدن صنعتی با مسائل مشترکی دست به گریبان بودند. بسیاری از این شهرها استقلال خود را با از سر گذراندن دوران استعمار به دست آورده‌اند، گروهی از ساکنان اصیل خود را از دست داده و میزبان مهاجران شده‌اند و میراث معماری و شهری آنها در جریان این تغییرات نادیده گرفته شده و رو به زوال نهاده است. فاس پایتخت قدرتمند تاریخی مراکش اما علاوه بر این اشتراکات، ویژگی‌های منحصربه‌فردی نیز دارد. این شهر بر منابع آبی خود مستقر شده است. زندگی مدرن، این شهر پویا در جوار رودخانه‌های حیات‌بخش را به شهری آلوده و منفعل بدل کرد. راه‌حل‌های مقطعی برای خروج از این وضعیت نابسامان ویژگی‌های منحصر‌به‌فرد معماری و شهری آن را بیش از پیش نادیده می‌گرفت. عزیزه چائونی از ...ادامه
N53-A35-P07
فصلنامه معماری و فرهنگ . سال پانزدهم . شماره پنجاه‌وسوم . زمستان ۱۳۹۳ . صفحات ۱۱۲ تا ۱۱۵

. سانتو دومینگو؛ مِدِلین، کلمبیا .

سپیده شریعتمداری
برای سال‌ها مدلین به عنوان یکی از ناامن‌ترین شهرهای دنیا شناخته می‌شد. مسئولان، برای تغییر دادن این چهره از شهرشان، تصمیم گرفتند به مناطق زاغه‌نشین حاشیه شرقی شهر توجه بیشتری کنند. در چنین تصمیماتی، یکی از مهم‌ترین عواملی که می‌تواند فرهنگ یک منطقه را تغییر دهد، تغییرات محیطی آن منطقه است. بنابراین طرحی برای باززنده‌سازی این منطقه اجرا شد که در آن برای بالا بردن ارزش اجتماعی منطقه، امکانات و زیبایی این منطقه ارتقا داده شد. کارشناسان همچنین به این موضوع توجه داشتند که زاغه‌نشینی بخش جدایی‌ناپذیری از شهر است و سعی کردند زاغه‌ها کمترین میزان جابه‌جایی یا تخریب را داشته باشند و درعین‌حال با مشارکت دادن ساکنین آنها در این تصمیمات احساس تعلق آنها به محل زندگی‌شان را افزایش دهند. ادامه